Cận cảnh ngôi trường cổ nhất 145 năm, nơi Đoan Trường, Hiền Mai và 30 sao Việt từng học

Kỳ lạ nhất ở Việt Nam có tới 32 ngôi trường cùng mang tên nhà bác học Lê Quý Đôn tại Điện Biên, Lai Châu, Quảng Trị, Đà Nẵng, Bình Định, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bà Rịa -Vũng Tàu, Hậu Giang, Hà Nội, Hải Phòng, Long An, Hải Dương, Hà Đông, Sóc Trăng, Cà Mau, Bình Phước, Bình Thuận, Bắc Giang, Thủ Đức, Hưng Yên, Biên Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, Tuyên Quang, Lào Cai, Bến Tre, Nam Định, Lạng Sơn, Hà Tỉnh. Tuy nhiên, trường Lê Quý Đôn TP. HCM lại là ngôi trường trung học cổ nhất trong số đó, có tuổi đời hơn 145 năm.

Trường được xây dựng vào năm 1874 và hoàn thành vào năm 1877. Lúc đầu, trường được Thống đốc Nam Kỳ ký quyết định thành lập nhằm phục vụ nhu cầu đào tạo con em người Pháp tại Sài Gòn.  Sau năm 1954, trường được mở rộng dạy thêm học sinh người Việt, nhưng vẫn do người Pháp quản lý. Đến 1970, trường trở thành trung tâm giáo dục Lê Quý Đôn. Sau năm 1975, trường được tách thành hai khu dành cho học sinh cấp 1 và 2 (THCS Lê Quý Đôn) phía trên đường Võ Văn Tần và khu dành cho học sinh cấp 3 (THPT Lê Quý Đôn) phía trên đường Nguyễn Thị Minh Khai. Ngày 29/8/ 1977, UBND TP ký Quyết định thành lập trường PTTH Lê Quý Đôn, trực thuộc hệ thống công lập của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM.  

Trường gồm 4 dãy nhà trong đó có 3 dãy được xây nối với nhau thành hình chữ U. Tính truyền thống và hiện đại được nhà trường chú ý ngay trong khâu thiết kế và trang trí, vì thế ngôi trường Lê Quý Đôn vẫn mang đậm nét cổ kính. 

Tượng nhà bác học Lê Quý Đôn được đặt trang trọng ngay giữa sân trường cùng với câu nói nổi tiếng “Phi trí bất hưng”. Ngôi trường trung học cổ nhất Sài Gòn thu hút nhiều học sinh ưu tú, nhân sĩ, trí thức yêu nước. Tại phòng truyền thống của trường, hình ảnh của các cựu học sinh được treo rất trang trọng: Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk, nhà yêu nước Nguyễn An Ninh, học giả Vương Hồng Sển, Giáo sư sử học Trần Văn Giàu, Giáo sư Trần Đại Nghĩa, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Sau này khi Quốc vương mất, Đại sứ quán Campuchia tại Việt Nam có đến tặng một tấm bia kỷ niệm ghi dấu nhà vua có học tại trường và được đặt trang trọng ngay vị trí trước phòng truyền thống. 

Trường Lê Quý Đôn cũng đã ghi dấu biết bao kỷ niệm "nghịch ngợm và quậy phá" rất đáng yêu của cả 4 thế hệ cựu học sinh là những nghệ sỹ đã thành danh trong quá khứ và hiện tại. Ngay từ lúc còn là học sinh, các ca sỹ "tương lai" này đã mang về hơn 20 giải thưởng âm nhạc danh giá trong và ngoài nước cho ngôi trường mình trong thời điểm bấy giờ! Thật bất ngờ khi có đến 30 nghệ sỹ Việt đã từng học và trưởng thành từ ngôi trường danh tiếng này từ cấp 1, 2 hay cấp 3 như cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, cố nhạc sỹ Lê Hựu Hà. Một loạt các người đẹp ‘đời đầu’ như Hoa hậu Lý Thu Thảo, Á hậu 1 Hoa hậu Áo dài toàn quốc 1989 Dương Nữ Minh Tâm, Hoa hậu áo dài Kiều Khanh, Á hậu 2 Hoa Hậu Việt Nam 2016 Thùy Dung, Á hậu Áo dài 1995 Chung Vũ Thành Uyên. Bên cạnh đó là lực lượng ca sỹ hùng hậu như Elvis Phương Phương Thanh, Ngọc Linh, Hiền Thục, Thanh Thúy, cố ca sỹ Việt Quang, Huy Luân, Suni Hạ Linh, Kim Thoa, Phương Vy, Cindy Thái Tài, Anh Thúy, Yến Xuân. Lực lượng các diễn viên, đạo diễn cũng nằm trong danh sách này như Hồng Vân, Quốc Thuận, Mộng Vân, Trịnh Kim Chi, Nguyễn Quang Dũng, Hồng Ánh, cố diễn viên Mai Phương, MC Liêu Hà Trinh, MC Quỳnh Giang. 

Đặc biệt trong đó là đôi bạn thân nhất showbiz Việt là “Nữ hoàng ảnh lịch”, diễn viên Hiền Mai và ca sỹ Đoan Trường. Đây cũng là đôi bạn ngày xưa "học chung 1 lớp và ngồi chung 1… băng ghế" lâu nhất từ cấp 1, 2 cho đến cấp 3 với lí do đơn giản là nhà của cả 2 đều nằm gần trường.

‘Học trò’ Trần Hiền Mai luôn đi đầu trong những hoạt động do trường tổ chức nhưng cũng thích "quậy phá" nhất khối A vì tính cách như con trai nên hay bị ‘học trò’ Đoàn Phước Trường rủ rê cùng đám bạn trốn học đi xem phim và chơi đá banh. 

Hiền Mai vẫn còn giữ lại cuốn lưu bút cuối năm lớp 12 với những dòng chữ mà bạn thân Đoan Trường đã viết tặng và cô hạ bút phê 2 từ “được thôi” vào cuối trang giấy. 

Ngay từ thời cấp 3, năng khiếu nghệ thuật của cặp đôi này đã sớm bộc lộ: Hiền Mai giành giải nhất học sinh giỏi Văn toàn trường, Đoan Trường giành giải nhì liên hoan tiếng hát học sinh toàn thành phố HCM và giải nhất cuộc thi hùng biện năm 1985. 

Sau khi tốt nghiệp, Hiền Mai thi đậu vào khoa Anh Văn trường ĐH Sư Phạm và sau đó sang Nga du học, gặp lại Đoan Trường cũng đang du học chuyên nghành Hóa và tốt nghiệp Thạc sỹ bên đó! Đoan Trường giữ chức vụ Trưởng ban văn nghệ của trường nên anh luôn được mời hát trong những dịp lễ long trọng như ngày thành lập Đoàn TNCS HCM 26/3, ngày Quốc Khánh 2/9, ngày Nhà Giáo VN 20/11. 

Mỗi năm, đôi bạn Hiền Mai và Đoan Trường luôn ‘xung phong’ dành thời gian quay về trường Lê Quý Đôn để làm MC, ca hát, tổ chức họp mặt, liên hoan, tri ân và ôn lại những kỷ niệm xưa nhân ngày 20/11 với các Thầy Cô. 

Hiền Mai cũng là một nhân tố chính trong hội cựu học sinh trường và quỹ bảo trợ các Thầy Cô hưu trí.  

Khuôn viên trường rộng rãi, những tán cây cổ thụ hàng trăm tuổi vươn cao vẫn được bảo tồn và gìn giữ đã tạo nên một cảm giác yên tĩnh, tách biệt hoàn toàn với sự ồn ã bên ngoài. Hiện trường Lê Quý Đôn đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 (mức độ cao nhất trong thang đánh giá trường đạt chuẩn quốc gia) và đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 3 (cấp độ cao nhất trong thang đánh giá kiểm định chất lượng đạo tạo). Ngày 19/11/2020, ngôi trường cổ nhất Sài Gòn với tuổi đời hơn 145 năm đã được trao bằng công nhận trường đạt chuẩn quốc gia và xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố. Trong top 10 kỷ lục bất biến được tổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings công bố, có một kỷ lục thuộc về TP.HCM. Đó là kỷ lục “Trường trung học phổ thông đầu tiên của Việt Nam” dành cho Trường Lê Quý Đôn TP.HCM. 

MM