Chuyện về "Ông vua phim thị trường" Lê Mộng Hoàng

Tin ông mất khiến nhiều người trong làng ngậm ngùi thương tiếc, bởi ông được xem như cây đại thụ cuối cùng của nền điện ảnh đã ra đi.

Hiện lễ tang được tổ chức nhẹ nhàng êm ấm trong vòng yêu thương của gia đình đồng nghiệp và nhiều thế hệ diễn viên trong khuôn viên chùa Vĩnh Nghiêm – TPHCM.

Tìm lại chút hương xưa xung quanh về vị đạo diễn đáng kính này, diễn viên kỳ cựu Nguyễn Hậu, người may mắn được biết về ông ngay từ những ngày trước giải phóng năm 1975 cho biết: “Đạo diễn Lê Mộng Hoàng được xem là át chủ bài của hãng phim VN phim do nữ minh tinh số một thời đó là Thẩm Thuý Hằng làm chủ hãng phim. 

Lê Tuấn Anh và Nguyễn Hậu trong phim "Kỳ tích núi bà đen" của đạo diễn Lê Mộng Hoàng

Hai người đã “song kiếm hợp bích” qua hàng loạt phim đình đám: Chiều kỷ niệm, Xin đừng bỏ em, Nàng... trở thành một trong những bộ phim ăn khách nhất thời đó, đồng thời tạo nên hàng loạt tên tuổi lớn như: Huy Cường, Tâm Phan, Trần Quang, Thẩm Thuý Hằng, Kiều Chinh, Kim Cương, Thanh Nga, Mộng Tuyền.... và thời đó ông được mệnh danh là “Ông vua phim thị trường”.

Đạo diễn Lê Mộng Hoàng cùng với nữ minh tinh Thẩm Thuý Hằng

Cũng theo lời anh Nguyễn Hậu: “ Ông ấy tuy nhỏ con, nhưng nội lực cực kỳ dẻo dai, làm hoài không thấy mệt. Riêng giọng hát cực hay, từng đứng chung với nhạc sĩ – ca sĩ Trần Văn Trạch được mệnh danh là quái kiệt, hai người từng được tham gia ở đài phát thanh Pháp Á (phát sóng toàn Đông Dương). Ông thuộc con nhà khá giả mới đủ tiền đi Pháp học. Tiếng Pháp tất nhiên là cực giỏi....”
Trong thời gian học ở Pháp ông có người bạn thân là đạo diễn Phạm Kỳ Nam. Hai người từng học chung trường, chung khoá và lớp lớp đạo diễn. Sau khi tốt nghiệp về nước, đã từng có lần đạo diễn Lê Mộng Hoàng khuyên Kỳ Nam vào Sài Gòn lập nghiệp, nhưng do thời cuộc chiến tranh, cả hai phải chịu cảnh mỗi người mỗi nơi. 
Ở phía Bắc, đạo diễn Kỳ Nam lừng lẫy với hàng loạt phim kinh điển: Chung một dòng sông, Chị Tư Hậu, Tự thú trước bình minh, Không nơi ẩn nấp… Riêng Lê Mộng Hoàng cũng đình đám với hàng phim thị trường như: Chiều kỷ niệm, Xin đừng bỏ em, Nàng, Trống Mái, Gánh hàng Hoa, Mãnh lực đồng tiền... Phim của ông hầu hết đều xoay vào tâm lý xã hội, đáp ứng người xem với nhiều tình huống: éo le, ngang trái, nghiệt ngã... lấy nước mắt hàng triệu người xem thời đó.

Đạo diễn Lê Mộng Hoàng và tài tử Trần Quang

Trong thời gian này, nổi lên hàng loạt cặp bài trùng tuổi trong quá trình làm phim. Khi nhắc tới Lê Mộng Hoàng thì đi đôi với quay phim Trần Văn Lịch (Ba của cố chuyên viên ánh sáng Trần Văn Liên). Nhắc đạo diễn  Bùi Sơn Duân là phải đi đôi với quay phim Trần Đình Mưu, nhắc đến đạo diễn  Lê Hoàng Hoa thì lập tức có mặt quay phim Nguyễn Văn Để (tức nhạc sĩ Diên An). Đây được xem là những tên tuổi uy tín trong làng điện ảnh thời trước 75.  Cũng theo lời Nguyễn Hậu: “Không phải ngẫu nhiên mà cựu diễn viên Lê Tuấn Anh luôn có mặt bên ông trong những ngày cuối đời. Bởi ít người biết, anh được đạo diễn Lê Mộng Hoàng phát hiện và mời đóng vai chính đầu tiên trong đời qua bộ phim Kỳ tích núi bà đen trong vai tráng sĩ Lê Sĩ Triệt”

Lý Hùng, Nguyễn Chánh Tín, quay phim Đường Tuấn Ba, đạo diễn Lệ Mộng Hoàng

Lúc đó, Tuấn Anh là học viên khoá 1 ở trường điện ảnh nằm trên đường Hải Thượng Lãng Ông - Quận 5. Thời đó, khi casting cho vai diễn này, có đến ba ứng cử viên sáng giá: cố diễn viên Nguyễn Huỳnh, Lê Tuấn Anh, Hoàng Phúc... Cả ba rất đồng cân, đồng lạng. Nhưng khi xét sâu vào từng chi tiết, đạo diễn thấy Tuấn Anh có vẻ hiểu biết về kiến thức phim nhiều hơn và ngoại hình được xem là ... sáng tài nhất, nên mới chính thức lọt vào tầm ngắm của ông.
Trong quá trình quay bộ phim này, có cảnh cảnh quay Tổng quản gian ác Chu Thiện (Nguyễn Hậu) đấu với Lê Sĩ Triệt (Lê Tuấn Anh) một trận oanh liệt... Nhận nhiệm vụ chỉ đạo võ thuật, Nhà giáo ưu tú – võ sư Thu Vân đã bắt hai người ngày đêm luyện suốt cả tuần lễ những chiêu thức đánh nhau ác liệt trước sân khách sạn Công đoàn ở Tây Ninh. Nhưng ra hiện trường, thấy con ngựa của Lê Tuấn Anh đẹp quá, tức cảnh si tình đạo diễn phán: “ Cho nó phi ngựa rượt Nguyễn Hậu, rồi mới đánh nhau hỷ? Chỉ một câu thôi, cả Lê Tuấn Anh và Nguyễn Hậu đổ mồ hôi hột cả buổi trời, vì người ở dưới đất đánh với người trên lưng ngựa là hoàn toàn sai hết với dự định ban đầu. Nhưng lệnh đạo diễn đã ban ra là bằng mọi giá phải thực hiện. Chỉ đến khi Nguyễn Hậu nhận một đường gươm lả lướt chém ngang người, cảnh quay mới được kết thúc trong sự bơ phờ của hai nhân vật đánh nhau.

NSND Lý Huỳnh, Lý Hổ, Nguyễn Hậu, tác giả Nguyễn Khanh và đạo diễn Lê Mộng Hoàng trong phim "Thăng Long đệ nhất kiếm" 

Đến cảnh quay Bọn cướp Kê Đol (Lý Minh) chặn đường Thiên Hương tiểu thơ (Thu Hồng) và tì nữ Ngọc Hiệp đã xảy ra một trận đấu long trời lỡ đất. Trong suốt quá trình quay, cảnh nào cũng được đạo diễn ưng ý, nhưng tướng cướp Kê Đol – Lý Minh lại xin ý kiến với võ sư Thu Vân: “Em là trùm cướp, chị phải cho em hộc máu, còn thằng này (chỉ sang tên tiểu cướp kế bên) nó là lính em, nó chỉ sặc máu mũi thôi mới đúng trình tự. Đang giằng co ý kiến, có thêm một anh quân sĩ chạy tới than: “Cô ơi, cho con thêm tí máu ở con mắt đi, lên phim nó mới... rùn rợn, con bị đâm mà!..”. Nghe câu chuyện i xèo ở hiện trường, đạo diễn Lê Mộng Hoàng bước tới lắng nghe một hồi, ông phán vài câu xanh rờn: “Nè cái chi mà hộc máu dữ rứa, thằng ni hộc máu, thằng nọ cũng hộc máu, tụi bây cái gì cũng máu hỷ? Tao nói cho mà biết, thằng nào cũng máu, máu mũi, máu mặt, máu bụng... ra hội đồng duyệt phim “nó” cắt hết, lúc đó tao mới là người hộc máu nè!”. Nghe xong lời phán này, cả nhóm cướp mới ỏn ẻn về vị trí, an phận với sự sắp đặt của đoàn phim. Đây được xem là lần nổi giận cực kỳ dễ thương nhất của vị đạo diễn hiền lành này!

NSND Hồng Vân lần đầu tham gia phim "Ngôi nhà oan khốc" của đạo diễn Lê Mộng Hoàng

Ngoài phim ảnh, ông là người có chất giọng rất ngọt ngào. Ở phim trường cứ mỗi lần có dịp rảnh, là anh em đoàn phim lại được nghe ông hát nghêu ngao hàng loạt bài hát nổi tiếng: Thiên thai, Suối mơ, Giọt mưa thu, Con tàu không bến, Tiếng còi trong sương đêm… đặc biệt là những ca khúc tiếng Pháp, ông có thể hát theo yêu cầu anh em trong đoàn phim một cách rất nhiệt tình. 
Lữ Đắc Long 

Lê Mộng Hoàng