GS - TS Lê Vinh Danh: “Sự nghiệp vinh danh đỏ tựa lòng son…”

Đó là câu thơ cuối trong 4 câu thơ tôi gửi tặng Thầy hiệu trưởng Trường Đại học Tôn Đức Thắng GS - TS Lê Vinh Danh như một lời tri ân sâu sắc và luôn trọn một niềm tin, ngôi trường luôn vững bước dưới sự lãnh đạo đúng đắn, nhân đạo của Thầy

Có lẽ khi nghĩ, nói, viết về người Thầy Hiệu trưởng đáng kính, uyên bác, giàu tâm huyết GS.TS Lê Vinh Danh, thật khó có thể kể hết được công lao, hành trạng của Thầy đối với Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU). Người Sài Gòn nói riêng và giáo giới Việt Nam nói chung vẫn thường nhắc đến Thầy như nhắc đến một vị Hiệu trưởng nhiều tài năng và giàu phẩm hạnh. Thật vậy, chỉ cần nhìn vào chỉ số phát triển trường luôn tăng liên tục, sự nhận diện của TDTU trên toàn thế giới, các công trình khoa học công bố quốc tế luôn dẫn đầu bảng xếp hạng ở Việt Nam, một hệ thống thư viện chuyên nghiệp, đẳng cấp, lớn nhất khu vực, sự ghi nhận của xã hội đối với môi trường học tập văn hóa sinh thái, đầy tính văn minh của sự lễ phép, kỷ luật, sáng tạo,..đã trở thành những lý tưởng, ước mơ, mô hình tốt đẹp để nhiều trường học tập, tiếp bước.

GS - TS Lê Vinh Danh -  Hiệu trưởng Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Điều gì đã tạo nên những kỳ tích đó? Mọi việc bắt nguồn từ năng lực lãnh đạo của Thầy Hiệu Trưởng. Theo nghĩa đơn giản, “Lãnh” là dẫn dắt, “Đạo” là đường. Lãnh đạo cốt yếu là chỉ lối dẫn đường. Nhưng điều làm cho lãnh đạo đạt được mức thành công cao nhất, chính là lúc càng có đông người tình nguyện xông pha trên con đường ấy. Nói như Bernard Montgomery, nguyên soái nước Anh “Lãnh đạo là năng lực và ý chí tập hợp mọi người theo một mục đích chung, và là tính cách khơi nguồn sự tin tưởng”. Muốn làm được điều không hề dễ dàng đó, thiết nghĩ không có gì khác ngoài việc người lãnh đạo dẫn dắt nhân viên mình trên con đường chính nghĩa - chính đạo, con đường của chân tâm, thiện lành để đạt đến sự thăng hoa của cái đẹp - là những thành tựu, thành tích tưởng chừng như “không tưởng” như TDTU ngày nay.

Và đó chính là lộ trình của “chân – thiện – mỹ”, cũng là một xu thế mới của thời đại, ngày càng trở nên rõ nét trong quản lý, nhất là các nước phát triển kể từ khi tín niệm “Đạo đức được trả công” ra đời – hiểu theo nghĩa là những cách đối nhân xử thế có tinh thần nhân bản và nhân văn trong phương cách quản lý sẽ giúp mọi người theo cùng quỹ đạo bởi năng lượng từ tâm để đạt được những lý tưởng cao đẹp nhất và mang lại hiệu quả, thành công. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên các giảng viên, viên chức của trường luôn vinh dự, tự hào, ngày đêm cống hiến, phụng sự bằng tất cả tấm lòng cho công việc. Bởi họ luôn xem đây là ngôi nhà chung, là mảnh đất lành có nhiều duyên may, là nơi khai mở và kiến tạo những giá trị tinh hoa tri thức của nhân loại, nhằm mang đến cho người học những điều tốt đẹp nhất có thể,..và cao hơn mang lại niềm tin xác đáng rằng giáo dục Việt Nam có thể theo kịp các nền giáo dục tiên tiến của thế giới. Chính vì hướng đến mục tiêu cao cả đó, đã tạo nên sự “khác biệt”, sự “bừng sáng”, “lột xác” trong một khoảng thời gian rất ngắn cho sự phát triển chung của nhà trường.

GS - TS Lê Vinh Danh và Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang

TS. Stephen R.covey – một trong những nhà lãnh đạo tư tưởng, người đã đưa ra ý niệm về “tầm vóc đích thực” của người lãnh đạo là kiểu thành công đến từ việc cống hiến. Trái lại, dáng vẻ bên ngoài của thành công, địa vị, nổi tiếng, hình ảnh trong mắt công chúng – là tầm vóc thứ yếu. Do vậy, tầm vóc đích thực, thật sự nằm ở bên trong, nó là bản tính, tính cách của nhà lãnh đạo. Một cuộc đời thành công là vì tầm vóc đích thực – một đời sống trách nhiệm, danh dự, chính trực, bền chí, hy sinh và đặc biệt mục tiêu cao cả là phụng sự cho nhân sinh, cho đất nước. Xét như thế, nếu bình tâm nhìn vào nguyên tắc ứng xử, phương châm hành động của TDTU : “Không gì quan trọng hơn việc bảo đảm hiệu quả trong mọi hành động” – “Không gì đáng quý hơn sự công bằng” trong mọi ứng xử - “không gì đạo đức hơn tinh thần phụng sự đất nước” sẽ nhận dạng được một tầm vóc đích thực của nhà quản lý/ lãnh đạo. Hiệu quả, công bằng là những thước đo, định vị giá trị trong công việc nhưng mục tiêu cuối cùng là phải hướng đến tinh thần sẵn sàng phụng sự, cống hiến cho tổ quốc.

Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh, Phó chủ tịch nước đến thăm và tặng bức ảnh kỷ niệm cho Trường

GS - TS Lê Vinh Danh trong buổi ký kết và ra mắt mạng lưới hợp tác đại học quốc tế

Huyền thoại bóng rỗ nhà nghề Mỹ Michael Jordan từng nói: “Trái tim là thứ phân biệt giữa người giỏi và người vĩ đại”. Thật vậy, một số người muốn mọi thứ hoàn hảo trước khi sẳn sàng cam kết làm việc gì đó. Nhưng kỳ diệu là sự tận tâm luôn đi trước mọi thành quả. Là một người lãnh đạo, Thầy sẽ phải đối mặt với vô vàn khó khăn, trở ngại. Sẽ có lúc tận tâm cống hiến vì mục tiêu chung có lợi cho nhân sinh, cho giáo dục là thứ duy nhất để Thầy bước tiếp. Những giờ đầu giảng dạy trên lớp, tôi thường yêu cầu sinh viên, khi rảnh các bạn nên ra phía sau tòa nhà B thưởng ngoạn tiểu cảnh mang tên “Tri thức” (cũng như những tiểu cảnh khác ở khuôn viên trường) và cố gắng đọc kỹ, suy ngẫm những lời Thầy Hiệu Trưởng viết ở nơi này, có thể xem là một bài học khai tâm về triết lý giáo dục rất sâu sắc. Theo đó, tiểu cảnh “Tri Thức” được thiết kế bởi sự kết hợp của hình ảnh chồng sách cao hơn cây thước đo bên cạnh cùng với cây và đá, tất cả tạo nên hình chữ Tâm (theo chữ Hán, nếu nhìn từ trên xuống) và được đặt vị trí ở sau tòa nhà B, với triết lý sâu sắc rằng: “…Tri thức là cái không cân đo được, Tri thức là cái không phải để khoe khoang, vì lẽ đó, nên được đặt phía sau tòa nhà người học,..Tri thức vì có tâm mới hữu dụng, Tâm nhờ có tri thức mà sáng ra,..Biết Tôn tạo, rèn luyện Đức, ắt sẽ Thắng lợi”.

GS - TS Lê Vinh Danh trong một chuyến đi tặng quà từ thiện ở An Giang

Hay đơn giản, trước hành lang tòa nhà A – nơi các bạn sinh viên xếp hàng bước vào cầu thang máy để bắt đầu tiếp nhận những bài học, tri thức mới ở các giảng đường, chúng ta sẽ bắt gặp những viên gạch lót sàn vốn vô tri, vô giác nhưng bỗng nhiên có hồn bởi được tạo thành hình chữ “Tâm”, với thông điệp giúp sinh viên có ý niệm rằng cái “Tâm” chính là nền tảng cốt yếu của con người trước khi chúng ta có thêm tri thức để được thăng hoa. Chợt nhớ, người xưa từng nói: “Chân tâm tài tất đáo/ Hữu đức phúc tự lai”. Chân tâm đó chính là sự thiện lương của tâm, sự thông tuệ của trí. Bởi lẽ, phẩm hạnh lương thiện, chính trực sẽ dễ thành công trong cuộc sống, vì người ta tin tưởng họ. Lòng sẵn sàng phụng sự của Thầy xuất phát từ chân tâm luôn mang lại lòng yêu thương và trung thành của người khác. Những điều này là hệ quả tất nhiên của một tầm vóc đích thực được kết hợp bởi sự thông tuệ và lương thiện.

Trong tâm hồn của chúng tôi, Thầy Hiệu Trưởng bao giờ cũng mãi trẻ trung, tài hoa, bản lĩnh, dám nghĩ dám làm, là một “người Thầy không tuổi”, như câu thơ của Chế Lan Viên đã từng viết: “Một nhành hoa trên đá, Mùa xuân không chịu lùi,..”. Để kết thúc bài viết này, tôi xin phép được gửi tặng Thầy bài thơ, như một lời tri ân sâu sắc và luôn trọn một niềm tin TDTU luôn vững bước dưới sự lãnh đạo đúng đắn, nhân đạo của Thầy:

“Hiệu trưởng khai minh phóng tầm thời đại

Giáo sư quản trị thu phục nhân tâm

Tuệ trí thanh cao sáng trong như ngọc

Sự nghiệp vinh danh đỏ tựa lòng son”

 ThS. Nguyễn Hiếu Tín