Huỳnh Lập kiên trì “giao bài toán khó” cho chính mình trên con đường điện ảnh

Ở thời điểm hiện tại, Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu đã cán mốc hơn 200 tỷ đồng doanh thu phòng vé, giữ Top 1 trong hơn 3 tuần liên tiếp và tiếp tục thu hút khán giả đại chúng. Trong khi phim vẫn đang chiếu trên toàn quốc, Huỳnh Lập miệt mài với lịch trình cinetour, trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe cảm xúc và góp ý từ khán giả.

Thành tích này cũng đưa Huỳnh Lập đến một dấu mốc đáng nhớ: ở tuổi 33, tổng doanh thu các tác phẩm điện ảnh do anh làm đạo diễn chính đã vượt 500 tỷ đồng (Pháp Sư Mù 60 tỷ, Nhà Gia Tiên 242 tỷ, Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu 200 tỷ hiện vẫn còn đang chiếu). 

Đằng sau những con số là một hành trình nhiều thử nghiệm và tranh luận. Bên cạnh sự ủng hộ, Huỳnh Lập cũng được nhận xét là “tham lam” khi đưa nhiều chất liệu vào cùng một tác phẩm, hay điện ảnh đôi lúc vẫn mang dáng dấp web drama – một nhận xét đã theo anh trong hành trình từ nền tảng số lên màn ảnh rộng. 

Tuy nhiên, nhìn lại chặng đường này, nhận định “điện ảnh giống web drama” có lẽ cần được đặt trong một bối cảnh đầy đủ hơn. Những web drama tạo nên tên tuổi Huỳnh Lập vốn đã được anh và ê-kíp đầu tư mạnh về hình ảnh, bối cảnh, góc máy, diễn viên và câu chuyện. Vì vậy, khi bước vào điện ảnh, Huỳnh Lập không phủ nhận xuất phát điểm mà tiếp tục phát huy thế mạnh kết nối với khán giả, đồng thời điều chỉnh cách kể để phù hợp hơn với màn ảnh rộng. 

Từ web drama đến màn ảnh rộng: Huỳnh Lập kiên trì xây dựng một thế giới của riêng mình

Con đường đến với điện ảnh của Huỳnh Lập không giống một hành trình thông thường. Anh trưởng thành từ thế giới sáng tạo nội dung trên Internet với DAMtv, đi qua sân khấu, gameshow, YouTube và web drama trước khi đặt chân lên màn ảnh rộng. Chính chất lượng vượt xa cách người ta thường hình dung về một “video trên mạng” trong các sản phẩm nền tảng số khiến ranh giới giữa hai giai đoạn sáng tạo của anh đôi khi khó phân định. 

Từ Ai Chết Giơ Tay, Kẻ Độc Hành, Cậu Út Cậu Con Cúc… đến nhiều dự án khác, Huỳnh Lập và ê-kíp đã sớm đầu tư vào bối cảnh, mỹ thuật, phục trang, góc quay, dàn diễn viên và xây dựng một thế giới câu chuyện tương đối hoàn chỉnh. Đây cũng là ê-kíp gồm những nhà sáng tạo từng tham gia thực hiện các bộ phim điện ảnh nổi tiếng. Những web drama ấy không chỉ dựa vào bối cảnh nhỏ hay thoại phục vụ người xem trực tuyến, mà có tham vọng kể chuyện bằng hình ảnh, những đại cảnh được dàn dựng công phu, diễn viên giàu kinh nghiệm và đặc biệt luôn đặt cảm xúc con người ở trung tâm. 

Bởi vậy, khi điện ảnh của Huỳnh Lập bị nhận xét “giống web drama”, sự tương đồng ấy cũng có thể đến từ một thực tế ngược lại: những web drama trước đây của anh vốn đã được đầu tư gần với tinh thần của một sản phẩm điện ảnh. Quan trọng hơn, qua từng tác phẩm, Huỳnh Lập đang tiếp tục học cách cô đọng câu chuyện, tiết chế lời thoại và để hình ảnh, diễn xuất cùng nhịp phim đảm nhận nhiều hơn vai trò kể chuyện. 

Nhìn lại ba dự án điện ảnh mang đậm dấu ấn cá nhân, có thể thấy Huỳnh Lập khá kiên định với một thế giới sáng tạo riêng. Ở Pháp Sư Mù: Ai Chết Giơ Tay, thế giới tâm linh từng thành công trên nền tảng số được mở rộng lên màn ảnh rộng. Sáu năm sau, Nhà Gia Tiên tạo bước chuyển khi yếu tố tâm linh trở thành cánh cửa dẫn vào câu chuyện về gia đình, tổ tiên, căn nhà chung và mối liên kết giữa các thế hệ. Thành công hơn 242 tỷ đồng cho thấy thế giới sáng tạo mang màu sắc riêng của Huỳnh Lập vẫn có khả năng tìm thấy sự đồng cảm từ đông đảo khán giả. 

Đến Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu, Huỳnh Lập tiếp tục thay đổi cách kể. Câu chuyện được xây dựng súc tích hơn, nhiều nhân vật được giảm thoại để cảm xúc được thể hiện qua diễn xuất và hình ảnh. Đặc biệt với ông Thời, những ám ảnh, ký ức và khoảng lặng của một người cựu binh không liên tục được giải thích bằng lời, mà được thể hiện qua ánh mắt, hành động, sự im lặng và những biến chuyển tâm lý.

Sự thay đổi ấy có thể chưa xóa bỏ mọi tranh luận về phong cách làm phim của Huỳnh Lập, nhưng cho thấy một nhà làm phim đang thực sự chuyển động. Anh không phủ nhận quá khứ web drama – vốn là một phần tạo nên khả năng kể chuyện và kết nối với khán giả – mà từng bước đưa những thế mạnh ấy vào một ngôn ngữ điện ảnh cô đọng và trưởng thành hơn.

Và thay vì chỉ hỏi vì sao điện ảnh của Huỳnh Lập đôi lúc vẫn khiến người ta nhớ đến web drama, một câu hỏi khác cũng đáng được đặt ra: Liệu có phải những web drama Huỳnh Lập từng làm đã “điện ảnh” hơn cách chúng ta vẫn thường hình dung về một sản phẩm chiếu mạng?

Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu: Khi một đạo diễn 33 tuổi chọn kể một câu chuyện khó về đề tài người lính trải qua chiến tranh 

Nếu Nhà Gia Tiên khai thác những chất liệu tương đối gần với sở trường của Huỳnh Lập, thì Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu đưa anh sang một mảng đề tài khác: người lính, chiến tranh, những ám ảnh hậu chiến và khoảng cách giữa các thế hệ.

Với một đạo diễn mới 33 tuổi, sinh ra nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, đây vốn là lựa chọn không dễ dàng. Huỳnh Lập phải kể về ký ức của một thế hệ mình chưa từng trực tiếp trải qua, đồng thời đưa câu chuyện đến gần những khán giả trẻ ngày càng xa với chiến tranh.

Bài toán không chỉ là tái hiện quá khứ, mà còn phải khiến những mất mát ấy có thể được người trẻ hôm nay cảm nhận; đưa câu chuyện về cựu binh, ký ức và những ám ảnh hậu chiến vào một tác phẩm thương mại mà không trở thành bài học lịch sử khô cứng; đồng thời kết hợp hài hước, tâm linh, gia đình và những ký ức mất mát nhưng vẫn giữ được khả năng kết nối với số đông.

Huỳnh Lập lựa chọn bắt đầu câu chuyện từ mối quan hệ giữa Trí Bình và ông nội Thời. Một người trẻ Gen Z với thế giới hiện đại đứng cạnh một người ông từng trải qua chiến tranh, mang theo những ký ức mà đôi khi chính người thân cũng chưa thể hiểu hết. Khoảng cách thế hệ trở thành chiếc cầu để khán giả trẻ bước vào thế giới của ông Thời, từ đó nhìn chiến tranh qua những gì nó để lại trong một con người và một gia đình nhiều năm sau khi tiếng súng đã ngừng.

Đó cũng là bước thử sức đáng chú ý của Huỳnh Lập: một nhà làm phim trẻ lựa chọn đề tài có khoảng cách khá xa với thế hệ của mình, đưa những ám ảnh chiến tranh vào một tác phẩm dành cho khán giả đại chúng và tìm cách kể bằng ngôn ngữ đủ gần để người trẻ tiếp nhận.

Vì muốn kết nối nhiều lớp câu chuyện, Huỳnh Lập tiếp tục nhận về nhận xét rằng mình “tham lam”. Nhưng “tham lam” cũng có thể được nhìn như một cách gọi khác của khát khao thử nghiệm ở một người làm sáng tạo vẫn đang trong những năm đầu của một hành trình dài. Ở tuổi 33, anh còn trẻ so với tuổi nghề của nhiều đạo diễn điện ảnh và vẫn lựa chọn đặt mình trước những bài toán khó hơn, thay vì đứng yên trong công thức quen thuộc.

Quan trọng hơn, sự thử nghiệm ấy đang nhận được câu trả lời từ thị trường. Việc Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu duy trì sức hút và tiến qua mốc 200 tỷ cho thấy, bên cạnh những tranh luận, một lượng lớn khán giả đại chúng vẫn lựa chọn ở lại với cảm xúc trong câu chuyện mà Huỳnh Lập kể.

Doanh thu không phải câu trả lời cho mọi tranh luận về chất lượng nghệ thuật, nhưng với một bộ phim thương mại, sự lựa chọn của khán giả tại phòng vé là dữ kiện khó bỏ qua. Hơn 200 tỷ đồng, cùng hơn 2 triệu vé được bán ra, cho thấy câu chuyện về người ông cựu binh, khoảng cách thế hệ và những vết thương chiến tranh đã tìm được đường đến với một lượng khán giả đáng kể, trong đó có những người trẻ sinh ra rất xa thời đại mà bộ phim muốn nhắc nhớ.

Ở tuổi 33, Huỳnh Lập đã có những tác phẩm điện ảnh do mình làm đạo diễn chính với tổng doanh thu vượt 500 tỷ đồng. Từ thế giới tâm linh của Pháp Sư Mù, câu chuyện gia đình và nguồn cội trong Nhà Gia Tiên đến ký ức chiến tranh và khoảng cách thế hệ của Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu, mỗi tác phẩm lại đặt anh trước một bài toán khác.

Có thành công, có tranh luận, có lời khen và cả những nhận xét khắt khe, nhưng qua từng bộ phim, Huỳnh Lập vẫn cho thấy mình chưa muốn đứng yên trong một công thức đã thành công. Với một đạo diễn trẻ, sự trưởng thành có lẽ cũng được tạo nên từ chính những lần dám đặt mình vào những bài toán như thế.

Hơn 500 tỷ đồng phòng vé là một cột mốc đáng nhớ, nhưng ở tuổi 33, Huỳnh Lập vẫn còn một hành trình điện ảnh rất dài phía trước. Những thử nghiệm, thay đổi và cả tranh luận hôm nay có thể sẽ trở thành một phần cần thiết trong quá trình anh từng bước định hình tiếng nói riêng trên màn ảnh rộng.

Minh Minh